System Zielonych Inwestycji

System tworzony przez państwa, które podpisały Protokół z Kioto (Polska podpisała w 1998 r., wszedł w życie w 2005 r.). Zakłada możliwość handlu jednostkami przyznanej emisji (AAU - Assigned Amount Unit, 1 AAU to ekwiwalent 1 tony CO2) pod warunkiem przeznaczenia uzyskanych w ten sposób środków finansowych na cele i projekty z zakresu ochrony klimatu.

Podstawą obliczeń były pierwsze inwentaryzacje emisji składane na podstawie Konwencji klimatycznej ONZ z uwzględnieniem celów redukcyjnych, które określa Protokół z Kioto.

Dla Polski rok bazowy, od którego liczy się spadek emisji to 1988 (emisja roczna wyniosła wówczas ok. 563 mln ton CO2). Zgodnie z Protokołem Polska zobowiązała się do redukcji emisji o 6%, a osiągnęła 30% redukcji – stąd nadwyżka.

„Ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji” z 17 lipca 2009 r. weszła w życie 18 września 2009 r. Określa 10 obszarów tematycznych, w jakich mogą być realizowane projekty finansowane w ramach GIS.

Rozporządzenie Rady Ministrów z 20 października 2009 r. doprecyzowuje rodzaje zielonych inwestycji (programy), jakie mogą być finansowane w ramach GIS: poprawa efektywności energetycznej, zmniejszenie energochłonności polskiej gospodarki i zapotrzebowania na energię, czyste technologie węglowe, odzysk i wykorzystanie metanu, OZE i inne.

Zasada tzw. „zazieleniania przychodów” uzyskanych ze sprzedaży jednostek AAU polega na inwestowaniu tych środków w dalsze ograniczanie emisji gazów cieplarnianych (działania mitygacyjne), działania adaptacyjne do zmian klimatu, kampanie społeczne.

Katalog działań określa szeroko nowa ustawa – obecnie opracowanych jest 5 programów priorytetowych: termomodernizacja budynków użyteczności publicznej, modernizacja i rozwój ciepłownictwa, OZE – biomasa, OZE – biogaz, modernizacja sieci energetycznych w celu podłączania farm wiatrowych. Zawierana z partnerem umowa może regulować, na jakie obszary lub wręcz na jakie rodzaje programów przekazywane środki mogą być wydane.

Przychody ze sprzedaży AAU trafiają do NFOŚiGW na jedyny zamknięty Subfundusz klimatyczny, z którego nawet w perspektywie wieloletniej nie będzie można przemieszczać (pożyczać) środków na inne cele. Środki te będą wydatkowane wyłącznie na dotacje (dopłaty do oprocentowania lub kapitału) i wyłącznie na projekty „zazieleniające” te przychody.